ABD'de mahkeme Pentagon'un basın kısıtlamasını anayasaya aykırı buldu

Ankara The Hill gazetesinin haberine göre, federal mahkeme, The New York Times'ın Aralık 2025'te Pentagon'un ifade özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle açtığı davada kararını açıkladı. Federal yargıç Paul Friedman, Pentagon'un basına yönelik kısıtlamalarının, ABD Anayasası'nın birinci maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü haklarını ihlal ettiğine hükmetti.

Söz konusu davaya ilişkin kararda, mahkemenin, ulusal güvenliğin, askerlerin ve savaş planlarının korunması gerektiğini kabul ettiği, ancak ABD'nin Venezuela ve İran'a yönelik hamleleri bağlamında kamuoyunun hükümet faaliyetlerine farklı bakış açılarına erişiminin her zamankinden daha önemli olduğu vurgulandı. Pentagon'un politikalarının, gazetecilerin mesleklerini nasıl icra edebileceğine dair belirsizlik içerdiği belirtilen kararda, "Politika, bakanlık tarafından onaylanmayan her türlü haber toplama ve raporlama faaliyetini, gazetecinin rozetinin reddedilmesi, askıya alınması veya iptal edilmesi için potansiyel bir gerekçe haline getiriyor." ifadesi kullanıldı.

Öte yandan, kararda, Pentagon'un basına yönelik yeni politikalarının anayasada güvence altına alınan adil yargılama hükümlerini ihlal edecek kadar belirsiz olduğu kaydedildi. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, karara katılmadıklarını ve temyiz sürecini derhal başlatacaklarını duyurdu.

NYT'nin Sözcüsü Charlie Stadtlander ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, NYT'nin, ülkede özgür basının anayasal güvencelerini pekiştiren kararı memnuniyetle karşıladığını aktardı. ABD'lilerin, hükümetin işleyişi ile ordunun kamu adına ve vergi kaynaklarıyla yürüttüğü faaliyetler hakkında bilgi sahibi olma hakkı bulunduğunu vurgulayan Stadtlander, söz konusu kararın, bağımsız medyanın kamu adına soru sorma hakkını bir kez daha teyit ettiğini belirtti.

Beyaz Saray ve Pentagon'da daha önce akreditasyon tartışmaları yaşanmıştı Beyaz Saray, "Amerika Körfezi" ifadesini kullanmayacağını açıklayan Associated Press (AP) ajansının muhabirinin, ABD Başkanı Donald Trump'ın basın toplantısına katılımını engellemişti. Pentagon yönetimi de Şubat 2025'te yürürlüğe koyduğu rotasyon programı kapsamında, NBC News, The New York Times, NPR ve Politico gibi bazı haber kuruluşlarının askeri bina içindeki ofislerini boşaltmaları gerektiğini duyurmuştu.

Ekim 2025'te, Pentagon'a kayıtlı muhabirlerden, haber yapmalarını önemli ölçüde kısıtlayan yeni yönetmelik kurallarına imza atmaları istenmişti. Bu gelişmeler üzerine NYT gazetesi, Aralık 2025'te Pentagon'u "ifade özgürlüğüne kısıtlama getirdiği" gerekçesiyle dava etmişti.

Gazete yönetimi tarafından bakanlığa karşı açılan davada, Pentagon'un yürürlüğe koyduğu basına yönelik kısıtlamaların, ABD Anayasası'na aykırı olduğu ifade edilmişti. NYT avukatları tarafından hazırlanan itiraz dilekçesinde, Pentagon'la ilgili haber yapmak isteyen muhabirlerin, kaynaklara ulaşmasına büyük engeller getiren yeni yönetmeliğe uyacağına dair imza atmasını zorunlu kılan kurallara tepki gösterilmişti.

ABD'de, İsrail'e yapay zeka destekli gözetleme teknolojileri üreten Palantir'in merkezi önünde protesto