Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nda yer alan ve isim değişikliği yapan kişilerin eski ve yeni adı ile diğer kişisel bilgilerinin Basın İlan Kurumu portalında yayınlanmasını zorunlu kılan kuralı iptal etti. İptal talebi, Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapıldı. Mahkeme, bu ilan yönteminin kişisel verileri herkese açık hale getirerek, bu bilgilerin kötü niyetle kullanılması ve suç işlenmesi riski oluşturduğunu öne sürdü. AYM de bu gerekçeleri dikkate alarak, söz konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmetti. Karar, 1 Nisan 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlandı.
İptal Kararının Gerekçeleri
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının merkezinde, kişisel verilerin korunması hakkı yer alıyor. Küçükçekmece Mahkemesi'nin başvurusunda vurgulandığı üzere, mevcut uygulamada isim değiştiren bir kişinin önceki adı, yeni adı, anne-baba adı, doğum yeri ve tarihi gibi hassas bilgiler herkesin erişimine açık bir şekilde ilan ediliyordu. Bu durumun, söz konusu kişinin kimlik bilgilerinin başkaları tarafından ele geçirilmesi ve bu bilgiler kullanılarak sahte belge düzenlenmesi veya dolandırıcılık gibi suçların işlenmesi ihtimalini barındırdığı belirtiliyordu. AYM, bu risklerin, hukuki bir işlemin kamuya duyurulması amacıyla öngörülen ilan yükümlülüğünün ötesine geçtiğini değerlendirdi.
Hangi Kural İptal Edildi?
İptal edilen kural, Türk Medeni Kanunu'nun 27. maddesinin ikinci fıkrasında yer alıyordu. Madde, mahkeme kararıyla adı değiştirilen kişiler hakkında nüfus kayıtlarına gerekli düzeltmenin yapılmasını ve ayrıca bu değişikliğin Basın İlan Kurumu'nun ilan portalında yayınlanmasını öngörüyordu. Bu ilan, değişikliğin üçüncü kişilere karşı hukuki geçerlilik kazanması için bir usul şartı olarak düzenlenmişti. Ancak, dijital çağda bu tür kişisel verilerin geniş kitlelere açık bir platformda paylaşılmasının doğurduğu riskler, kuralın yeniden değerlendirilmesine yol açtı.
Kararın Pratik Sonuçları Ne Olacak?
AYM kararının yürürlüğe girmesiyle birlikte, isim değişikliği yapan kişilerin kişisel bilgileri artık Basın İlan Kurumu portalında kamuya açık şekilde yayınlanmayacak. Bu değişiklik, özellikle geçmişte adını değiştirmiş ve bu bilgilerin internette kalıcı olarak erişilebilir olmasından endişe duyan bireyler için önemli bir mahremiyet kazanımı olarak değerlendiriliyor. Karar, ilan yükümlülüğünün tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Değişikliğin üçüncü kişilere karşı geçerli olabilmesi için, muhtemelen kişisel verileri koruyan ve daha sınırlı erişime izin veren yeni bir usulün yasal düzenlemeyle belirlenmesi gerekeceği ifade ediliyor.
Resmi Süreç ve Yayın
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı, 1 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kararın gerekçesinde, mevcut ilan yönteminin kişisel verilerin korunması ilkesi ile orantılı olmadığı ve daha az müdahaleci yöntemlerle de aynı hukuki amacın (üçüncü kişilere duyurma) sağlanabileceği vurgulandı. Karar, mahkeme tarafından verildiği anda hukuki sonuç doğurdu. İlgili kurumların, nüfus ve ilan işlemlerinde bu yeni duruma uyum sağlamak için gerekli idari düzenlemeleri yapması bekleniyor.