BM Genel Kurulu Köleliği 'İnsanlığa Karşı En Ağır Suç' İlan Etti

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, köleliği "insanlığa karşı işlenmiş en ağır suç" olarak tanıyan tarihi bir kararı onayladı. Gana Cumhurbaşkanı John Mahama tarafından sunulan ve Afrika Birliği tarafından desteklenen karar, 123 ülkenin 'evet' oyuyla kabul edildi. Karar, transatlantik köle ticaretini milyonlarca insan üzerinde yüzyıllar süren acı, şiddet ve ekonomik sömürüye yol açan "korkunç bir trajedi" olarak nitelendirdi. ABD, Arjantin ve İsrail karara karşı oy kullanırken, 52 ülke çekimser kaldı. Metin, köleliğin mirasının günümüzdeki sistematik eşitsizlikler, ırk ayrımcılığı ve kalkınma sorunları üzerindeki süren etkisini de kayıt altına aldı.

Kararın İçeriği ve Vurguları

Karar metni, köle ticaretinin yol açtığı derin yaraları ve kalıcı sonuçları detaylandırıyor. Transatlantik köle ticareti, "insanlığa karşı büyük bir adaletsizlik" olarak tanımlanıyor. Metinde, bu sürecin Afrika ve Afrika kökenli insanlar üzerinde yarattığı acı, şiddet ve ekonomik sömürü vurgulanıyor. Ayrıca, kölelik mirasının bugün sistematik eşitsizlikler, ırk ayrımcılığı ve kalkınma sorunları şeklinde etkisini sürdürdüğünün altı çiziliyor. Karar, bu tarihsel gerçekliğin uluslararası düzeyde resmi olarak kabul edilmesi anlamına geliyor.

Oylama Sonuçları ve Ülke Tepkileri

Oylamada 123 ülke kararı desteklerken, sadece ABD, Arjantin ve İsrail 'hayır' oyu kullandı. 52 ülke ise çekimser kaldı. Bu sonuç, uluslararası toplumda konuya ilişkin farklı yaklaşımları ortaya koydu. Karar, özellikle Afrika ülkeleri ve diaspora tarafından uzun süredir savunulan bir talebin karşılığı olarak görülüyor. Gana Cumhurbaşkanı'nın sunucusu olduğu karar, Afrika Birliği'nin de tazminat ve iyileşme süreçleri bağlamındaki çabalarıyla uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor.

Kültürel Eserlerin İadesi ve Gelecek Adımlar

BM kararı, sadece tarihsel bir tanımlamayla sınırlı kalmıyor. Somut talepler de içeren metin, kölelik döneminden kalma kültürel eserlerin "acil ve engelsiz iadesini" talep ediyor. Bu madde, müze koleksiyonlarında bulunan birçok eserin köken ülkelerine dönüşü sürecini hızlandırabilir. Karar aynı zamanda, "onarıcı adalet" çağrısında bulunuyor. Bu kapsamda, eski köle ticareti yapan ülkelerden tazminat talepleri gündeme gelebilir, ancak bunun nasıl uygulanacağına dair somut bir mekanizma henüz belirlenmiş değil. Sürecin takibi BM platformlarında devam edecek.

Kaynakça ve Ek Bilgiler

Kararın metni ve oylama sonuçları, Birleşmiş Milletler'in resmi kayıtlarında yerini aldı. Haberin ilk duyuruları AA Güncel ve BBC Türkçe tarafından yapıldı. Karar, uluslararası hukukta köleliğin statüsüne ilişkin önemli bir referans noktası oluşturacak. İlerleyen dönemde, onarıcı adalet ve kültürel iade konularının BM ve ilgili ülkelerin gündeminde kalması bekleniyor. Bu adım, geçmişle yüzleşme ve tarihsel adalet arayışında sembolik ve pratik bir dönüm noktası olarak tarihe geçti.

Not: Bu haber, AA Güncel ve BBC Türkçe'nin aktardığı bilgiler ve BM belgeleri temel alınarak hazırlanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular:

S: Karar bağlayıcı mı? C: BM Genel Kurulu kararları tavsiye niteliğindedir, yasal olarak bağlayıcı değildir. Ancak siyasi ve ahlaki bir ağırlığı vardır.

S: Tazminat ödemeleri hemen başlayacak mı? C: Hayır. Karar 'onarıcı adalet' çağrısı yapsa da, tazminat konusu ayrı ve karmaşık müzakereler gerektirir. Somut bir süreç henüz tanımlanmamıştır.

Kaynaklar:

• AA Güncel, 'BM Genel Kurulu'nda köleliği insanlığa karşı büyük adaletsizlik olarak tanıyan karar oylandı' (25 Mart 2026)
• BBC Türkçe, 'BM Genel Kurulu, köleliği "insanlığa karşı işlenmiş en ağır suç" ilan eden kararı onayladı' (26 Mart 2026)
• Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Karar Metni (A/78/L.67)