Dizi dekoru tescilli tarihi eser oldu, hakemli dergide makale yazıldı

İstanbul'un Tuzla ilçesinde 2019 yılında çekilen 'Tozkoparan İskender' adlı çocuk dizisi için hazırlanan bir ahşap dekor, tarihi eser sanılarak resmen tescillendi. İki araştırmacı, bu dizi dekorunu temel alarak 'Tozkoparanlı İskender' adında hayali bir okçu karakteri yarattı ve bu konuda hakemli bir akademik dergide makale yayımladı. Makalede, bu hayali okçunun Fatih Sultan Mehmet döneminde seferlere katıldığı ve Yeniçeri Ocağı'na girdiği iddia edildi. Olay, 26 Şubat 2026 tarihinde dekorun tescillenmesiyle ortaya çıktı ve akademik bir çalışmanın nasıl yanlış bir temel üzerine inşa edilebileceğine dair şaşkınlık yarattı.

Dekorun Tarihi Eser Olarak Tescillenme Süreci

2019 yılında 'Tozkoparan İskender' dizisinin çekimleri için Tuzla'da hazırlanan ahşap dekor, çekimlerin ardından alanda bırakıldı. Yedi yıl sonra, 2026 Şubat ayında, iki araştırmacı bu ahşap yapıyı inceledi. Araştırmacılar, dekorun bir 'menzil taşı' (okçulukta mesafe belirleyici taş) olabileceğini düşünerek resmi makamlara başvurdu. Yapılan başvuru sonucunda söz konusu ahşap dekor, gerçek bir tarihi eser gibi kayıt altına alındı ve tescillendi. Bu süreçte, koruma kurullarının veya ilgili birimlerin dekorun gerçek kökeni hakkında detaylı bir inceleme yapıp yapmadığı ise netlik kazanmadı.

Hakemli Dergide Yayımlanan Hayali Makale

Dekorun tescillenmesinin hemen ardından, aynı iki araştırmacı bu nesneyi akademik bir çalışmanın merkezine yerleştirdi. Araştırmacılar, tescilli ahşap parçayı 'Tozkoparanlı İskender' adını verdikleri tarihi bir şahsiyetin varlığına kanıt olarak sundu. Hazırladıkları makalede, bu hayali okçunun 15. yüzyılda yaşadığı, Osmanlı ordusunda görev yaptığı ve çeşitli seferlere katıldığı iddia edildi. Makale, bilimsel değerlendirme sürecinden geçen hakemli bir dergide yayımlandı. Ancak makalenin hangi dergide çıktığı ve hakem incelemesi sırasında bu temel hatanın nasıl gözden kaçtığı konusunda herhangi bir açıklama bulunmuyor.

Olayın Ortaya Çıkışı ve Akademik Dünyadaki Yansımaları

Dizi dekorunun tescilli tarihi eser olarak kaydedilmesi ve ardından bu esere dayalı bir makalenin yayımlanması, 26 Mart 2026 tarihinde medyada yer alan haberlerle gün yüzüne çıktı. Haberler, akademik araştırma ve tarihi koruma süreçlerindeki denetim mekanizmalarının işleyişine dair ciddi soru işaretleri doğurdu. Uzmanlar, bir film veya dizi setinden kalan objelerin bu şekilde yanlış tanımlanabilmesinin, arkeolojik ve tarihi mirasın korunması açısından risk oluşturduğuna dikkat çekti. Olay, akademik yayıncılıkta kaynak doğrulamanın ve disiplinler arası kontrolün önemini bir kez daha vurguladı.

Sürecin Mevcut Durumu ve Beklenen Adımlar

Olayın medyada yankı bulmasının ardından, ilgili kurumların konuyu incelemeye alması bekleniyor. Tarihi eser tescili yapan kurumun, söz konusu kaydı gözden geçireceği ve gerekirse iptal edeceği tahmin ediliyor. Aynı şekilde, hayali karaktere dair makalenin yayımlandığı derginin de bir açıklama yapması veya makaleyi geri çekmesi gündemde. Bu durum, hem kültür varlıklarının tescili hem de akademik yayın etiği konularında daha sıkı protokollerin uygulanması gerektiği yönünde tartışmaları beraberinde getirdi. İlerleyen günlerde resmi makamlardan konuya ilişkin açıklamaların gelmesi bekleniyor.