Marketlerde Atık Yağ Toplama Dönemi Başlıyor, Yağlar Jet Yakıtı Olacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bitkisel atık yağların geri kazanımını artırmak için yeni bir düzenlemeye hazırlanıyor gibi görünüyor. 2015'ten beri yürürlükte olan Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği revize edilecek. Planlanan değişiklikle, marketler gibi yaygın satış noktalarında atık yağ toplama sistemleri kurulacak. Bu sayede vatandaşların kullanılmış yağlarını teslim etmesi kolaylaşacak ve toplama oranlarının yükselmesi bekleniyor. En dikkat çeken hedef ise, toplanan bu evsel atık yağların, havacılık sektöründe sürdürülebilir jet yakıtı (SAF) üretiminde kullanılması. Böylece lavaboya dökülerek çevreye zarar veren atıklar, değerli bir enerji kaynağına dönüşebilir.

Marketler Toplama Noktası Oluyor

Bakanlığın planına göre, yeni düzenleme ile perakende satış noktaları atık yağ geri kazanım sisteminin bir parçası haline gelecek. Süpermarket ve marketlerde kurulacak özel toplama üniteleri ile hanelerde biriken kızartmalık yağların kaynağında ayrıştırılması hedefleniyor. Bu uygulama, mevcut belediye ve mobil toplama noktalarına erişimi kolaylaştırarak geri dönüşüm alışkanlığını yaygınlaştırmayı amaçlıyor. Sistemin detayları ve işletme maliyetlerine ilikin finansman modeli henüz netleşmemiş olsa da, sektör temsilcileri ile görüşmelerin sürdüğü biliniyor.

Atık Yağlar Gökyüzünde Yakıt Olacak

Toplanan yağların nihai varış noktası, havacılık endüstrisi olacak. Dünyada da giderek önem kazanan sürdürülebilir havacılık yakıtları (SAF), fosil kaynaklı jet yakıtına kıyasla karbon ayak izini büyük oranda azaltıyor. Bitkisel atık yağlar, bu yakıtların üretiminde kullanılan önemli hammaddelerden biri. Türkiye'de de bu yönde bir dönüşüm planlanıyor. Atık yağlar, ilgili tesislerde işlenerek jet yakıtına dönüştürülecek ve havayolu şirketleri tarafından kullanılabilecek. Bu hamle, hem çevresel fayda sağlayacak hem de atığa ekonomik değer kazandıracak.

Mevcut Yönetmelik ve Beklenen Değişiklikler

Mevcut Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, 2015 yılında atık yağların lavabo ve kanalizasyona dökülmesini yasaklayarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, lokanta, yemekhane gibi işletmeleri atık yağlarını lisanslı firmalara vermekle yükümlü kılıyordu. Ancak evsel kaynaklı yağların toplanmasında istenen seviyeye ulaşılamadı. Yeni revizyonun, özellikle evsel atık yağ toplama oranını artırmaya odaklanacağı anlaşılıyor. Market entegrasyonu bu stratejinin temel taşını oluşturuyor. Bakanlık, yönetmelik taslağı üzerinde çalışmalarını sürdürüyor ve resmi olarak yürürlüğe girme tarihi henüz açıklanmadı.

Sektör Hazırlıkları ve Önümüzdeki Süreç

Düzenleme beklentisi, geri dönüşüm ve enerji sektörlerinde hazırlıkları hızlandırdı. Atık yağ toplama ve işleme lisansına sahip firmalar, potansiyel kapasite artışı için altyapı planlamaları yapıyor. Havacılık sektörü temsilcileri ise sürdürülebilir yakıt tedarik zincirinin gelişimini yakından takip ediyor. Önümüzdeki aylarda, Bakanlığın yönetmelik taslağını paydaşların görüşüne açması ve ardından nihai metni yayınlaması bekleniyor. Sürecin tamamlanmasıyla birlikte, marketlerde atık yağ toplama noktalarının kurulumuna ve ilk yağların yakıt dönüşüm yolculuğuna başlanacak.

Bu haber, NTV ve Bigpara kaynaklarından derlenmiştir.

Kaynaklar:

• NTV Türkiye / NTV Gündem (24 Mart 2026)
• Bigpara (25 Mart 2026)

Sıkça Sorulan Sorular

S: Hangi atık yağlar toplanacak? C: Kızartma yapmak için kullanılmış ve artık kullanılamaz durumdaki bitkisel kaynaklı (ayçiçek, mısırözü, kanola vb.) sıvı yağlar toplanacak. Motor yağı, makine yağı gibi mineral yağlar kapsam dışında.

S: Vatandaşlar atık yağlarını nasıl teslim edecek? C: Planlanan sisteme göre, marketlere yerleştirilecek özel toplama bidon veya konteynerlarına, soğuyan ve süzülen atık yağlarınızı getirebileceksiniz. Detaylı uygulama, yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra netleşecek.