İran Savaşı 10'uncu gününe girdi; Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyat akışındaki aksama, İran'ın yanı sıra Körfez ülkelerindeki petrol tesislerinin hedef alınması maliyetleri artırdı. Brent petrol yüzde 25 artarak varil başına 114 dolara yükseldi. ABD ile İsrail'in başlattığı savaş ve İran'ın Körfez ülkelerindeki ABD üsleri ile İsrail'i hedef alan misilleme saldırıları 10'uncu günde devam ediyor. Çatışmalar ile birlikte küresel enerji ticareti için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin durması, petrol tesislerine yönelik saldırılar üretim ve ihracatta aksamaları beraberinde getirdi. Bu durum petrol fiyatlarında rekor artışlara neden oldu. Brent petrol yüzde 23 artarak varil başına 113,76 dolara çıktı. Bu, 2020’de pandeminin başlamasından bu yana en büyük günlük artış oldu. Bu artış geçen haftaki yüzde 28’lik yükselişin üzerine geldi. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, 27 Şubat kapanışında 72,48 dolar seviyesindeydi. ABD ham petrolü ise yüzde 25,3 yükselerek 113,25 dolara çıktı. SON RAKAMLAR NE DURUMDA? Brent petrol şu sıralar 102,8 dolar, WTI petrol 98,11 dolardan alıcı buluyor.
KRİZ BÜYÜYOR Orta Doğu’daki çatışmanın biteceğine dair bir işaret olmaması ve tankerlerin hâlâ Hürmüz Boğazı’ndan geçememesi petrol fiyatlarındaki artışın devam edeceği endişelerini yükseltiyor. Bölge ülkelerindeki petrol tesisleri dron ve füze saldırılarıyla hedef alınırken, Kuveyt petrol şirketi fors majör (mücbir sebep), ilan edip petrol üretim, sevkiyat veya sözleşme yükümlülüklerinin geçici olarak durdurmuştu. Irak'ın da petrol üretimi yüzde 60 azalmıştı. 200 DOLAR TEHDİDİ Son olarak dün ABD ve İsrail, İran’ın başkenti Tahran'daki devasa yakıt depolarını vurmuştu. Bunun üzerine İran Devrim Muhafızları Ordusu bölge ülkelerindeki yakıt ve enerji tesislerini vurmakla tehdit edip "Eğer petrolün varil fiyatının 200 doların üzerine çıkmasına dayanabilecekseniz bu oyunu sürdürün" dedi. TRUMP: PETROL FİYATI KÜÇÜK BİR BEDEL ABD Başkanı Donald Trump ise petrol fiyatlarındaki artışın "ABD ve dünyanın güvenliği ve barışı için ödenecek küçük bir bedel" olduğunu savundu. Gece saatlerinde sosyal medya hesabından paylaşım yapan Trump "İran nükleer tehdidinin ortadan kaldırılması tamamlandığında hızla düşecek olan kısa vadeli petrol fiyatları, ABD ve dünyanın güvenliği ile barışı için ödenecek çok küçük bir bedeldir. Aksini sadece aptallar düşünür!" ifadelerini kullandı. TÜRKİYE'DE EŞEL MOBİL SİSTEMİ DEVREYE GİRDİ En son 2021 yılında uygulanan Eşel Mobil sistemi Türkiye'de yeniden devreye girdi. Akaryakıt fiyatlarındaki artışların yüzde 75'i Özel Tüketim Vergisi'nden karşılanıyor. Böylece dezenflasyon sürecinin son evresinde enflasyona olası etkilerin azaltılması bekleniyor. Eşel Mobil sistemiyle birlikte akaryakıta gelen zamların yüzde 75'i ÖTV'den karşılanırken yüzde 25'i akaryakıt pompa fiyatlarına zam olarak yansıtılıyor.
PETROLE G7 MÜDAHALESİ GELİYOR Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Birleşik Krallık ve ABD'nin oluşturduğu G7 ülkelerinin maliye bakanları, artan petrol fiyatlarına karşı acil müdahale için toplantı yapma kararı aldı. Düzenlenecek acil toplantıda, Uluslararası Enerji Ajansı'nın koordinasyonunda rezervlerden ortak petrol salınımı görüşülecek. Uluslararası Enerji Ajansı'nın 32 üyesi, petrol fiyat krizleri için bir acil durum sisteminin parçası olarak stratejik rezervler bulunduruyor. Buna göre rezervlerden yaklaşık 300-400 milyon varil petrolün piyasaya salınabileceği belirtiliyor. Financial Times'ta yer alan haberi olumlu karşılayan piyasalarda brent petrol ve WTI petrol gerilemeye başladı.
