Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Projesi kapsamında, bugüne kadar toplam 90 milyon ton atık dönüştürülerek ekonomiye geri kazandırıldığı bildirildi. Proje ile aynı zamanda 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlandığı açıklandı. Projenin küresel etkisi, Türkiye'nin ana sunuculuğunda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda kabul edilen bir kararla taçlandırıldı. 14 Aralık 2022'de yapılan oylamada, 105 ülkenin ortak sunucu olduğu teklifle 30 Mart tarihi, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan edildi. Bu gelişmeler, atık yönetimi konusundaki ulusal çabanın uluslararası bir harekete dönüştüğünü gösteriyor.
90 Milyon Ton Atık ve Enerji Tasarrufu
Sıfır Atık Projesi'nin somut çıktıları, çevresel ve ekonomik faydaları net bir şekilde ortaya koyuyor. Geri kazanılan 90 milyon ton atık, çöp sahalarına giden atık miktarında ciddi bir azalma anlamına geliyor. Bu miktarın geri dönüşümü, ham madde ithalatına olan bağımlılığı azaltarak ekonomiye katkı sağladığı belirtiliyor.
Açıklanan bir diğer önemli veri ise 270 milyar kilovatsaatlik enerji tasarrufu. Geri dönüşüm işlemleri, yeni ham maddeleri işlemekten çok daha az enerji gerektiriyor. Bu tasarruf, milyonlarca hanenin yıllık elektrik tüketimine denk gibi büyük bir miktarı ifade ediyor ve projenin iklim değişikliği ile mücadeleye olan katkısını gözler önüne seriyor.
BM'de Kabul Edilen Uluslararası Sıfır Atık Günü
Projenin başarısı, sınırları aşarak Birleşmiş Milletler nezdinde küresel bir karara dönüştü. Türkiye'nin ana sunucu, 105 ülkenin ise ortak sunucu olduğu karar tasarısı, BM Genel Kurulu'nda 14 Aralık 2022'de oy birliğiyle kabul edildi. Kabul edilen kararla, her yıl 30 Mart, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" olarak kutlanacak.
Bu ilan, sürdürülebilir tüketim ve üretim modellerine geçiş konusunda küresel farkındalığı artırmayı hedefliyor. Karar, Türkiye'nin çevre alanındaki girişimlerinin ve diplomasisinin uluslararası alanda takdir görmesinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Projenin Geleceği ve Hedefler
2017'de başlayan yolculuk, hem yerelde kurumsal ve bireysel katılımın artırılması hem de küreselde farkındalık yaratılması açısından belirli bir olgunluğa ulaştı. Uluslararası Sıfır Atık Günü'nün ilk kutlamaları, projenin dünya çapında yaygınlaştırılması için bir fırsat sunacak.
Türkiye, mevcut başarısını daha da ileri taşımayı hedefliyor. Atık toplama ve ayrıştırma altyapısının yaygınlaştırılması, geri dönüşüm oranlarının artırılması ve vatandaşların sürece daha aktif katılımının sağlanması öncelikli hedefler arasında yer alıyor. Proje, döngüsel ekonomiye geçişte önemli bir adım olmaya devam ediyor.